سید حسین نصر

سه شنبه ، 20 بهمن 1388 ، 14:23 | Array چاپ Array | فرستادن به ایمیل

زندگی

سید حسین نصر در سال ۱۳۱۲ در تهران به دنیا آمد. پدرش، سید ولی‌الله، همانند پدربزرگش پزشک دربار بود و اهل کاشان. او از جانب مادر نوادهٔ شیخ فضل‌الله نوری است. عمده نیاکان نصر از روحانیون سرشناس بوده‌اند. [۲]

سید حسین نصر تحصیلات ابتدایی را در مدرسه‌ای نزدیک خانهٔ خود در خیابان جمهوری گذرانید. در همان کودکی شروع به آموختن زبان فرانسه کرد و علوم اسلامی را نزد پدر خود می‌آموخت. سپس به دبیرستان فیروز بهرام جهت ادامهٔ تحصیل رفت.

نصر در دوازده سالگی به آمریکا فرستاده شد. او در مدرسهٔ شبانه‌روزی پدی در نیوجرسی ثبت نام کرد. در سال ۱۹۵۰ رتبهٔ ممتاز اول مدرسه خود شد. در چهار سال تحصیلات این مدرسه، نصر زبان انگلیسی، علوم، تاریخ آمریکا، فرهنگ غربی و آموزه‌های مسیحی را آموخت.

نصر برای ادامه تحصیلات دانشگاهی مؤسسهٔ فناوری ماساچوست را برگزید. در همان زمان بورس تحصیلی به او تعلق گرفت و او نخستین دانشجوی ایرانی بود که در مقطع کارشناسی در آن مؤسسه تحصیل می‌کرد. او رشتهٔ فیزیک را برای ادامهٔ تحصیل برگزید.

نصر در مقطع کارشناسی در مؤسسهٔ فناوری ماساچوست تحت تأثیر فریتهوف شوان فیلسوف، قرار گرفت. نصر تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه هاروارد ادامه داده و پس از دریافت کارشناسی ارشد در رشته ژئوفیزیک دو سال بعد در سال ۱۹۵۸ در رشتهٔ تاریخ علم با گرایش علوم اسلامی با درجهٔ دکتری فارغ التحصیل شد.

فرزند وی ولی نصر نیز استاد دانشگاه و از مشاوران هیلاری کلینتون در امور خاورمیانه و عضو شورای رهبردی روابط خارجی آمریکا است.

پس از انقلاب

به دلیل روابط نزدیک دکتر نصر با فرح دیبا و نقش او به عنوان مشاور فرهنگی شاه در اواخر دوران پهلوی دوم، دکتر نصر نهایتاً در گیرودار انقلاب ایران به مشکلاتی جدی برخورد کرد. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، خانه و اموال سید حسین نصر (به گفتهٔ خود وی) «مصادره» و «غارت» گردید[۳]. وی از این که هیچ یک از علمای دوران اوایل پس از انقلاب در دفاع از وی برنخاستند بسیار گله‌مند بود.[۴] این‌ها و عوامل دیگر باعث مهاجرت وی و خانواده‌اش برای همیشه به غرب شد.

پس از چندین سال تدریس در دانشگاه‌های مختلف در آمریکا، سرانجام به وی پیشنهاد کرسی دائم استادی در دانشگاه جورج واشینگتن داده شد و او هم پذیرفت و تا به امروز به فعالیت در آن دانشگاه ادامه می‌دهد.

جایگاه و فعالیت‌های علمی

* او با علامه رفیعی قزوینی و مرتضی مطهری مباحثات زیادی داشته‌است.[۵]
* از همکاران اصلی هانری کربن در تهیهٔ کتاب «تاریخ فلسفهٔ اسلامی» بوده‌است.
* از شاگردان وی می‌توان حداد عادل و ویلیام چیتیک را نام برد.[۲]
* وی مدتی در نزد علامه طباطبایی به فراگیری پرداخت و بسیار تحت تأثیر علامه قرار گرفته[۲] و کتاب «شیعه در اسلام» ایشان را به انگلیسی باز گرداند.[۶]

وی به علت عمق مطالعات علم‌شناسی، فلسفی، اسلامی و دین‌شناسی تطبیقی، پیوند با جریان فکری «حکمت خالده» و شخصیت برجستهٔ آن فریتهوف شوان، تألیف کتب فراوان در بارهٔ اسلام در دنیای کنونی به زبان انگلیسی تبدیل به جهانی‌ترین اندیشمند مسلمان دنیای معاصر شده‌است. آثار این اندیشمند به زبان‌های مختلفی از جمله انگلیسی، عربی، فرانسه، ترکی، اندونزیایی، مالزیایی، هلندی، ایتالیایی، ژاپنی، آلبانیایی، صربی-کرواتی، اردو، بنگالی، پرتقالی و اسپانیایی ترجمه شده‌است.

مقام‌ها و سمت‌ها

* بنیان‌گذار انجمن شاهنشاهی فلسفه در تهران[نیازمند منبع]
* عضو آکادمی علوم یونان
* ریاست دفتر فرهنگی فرح دیبا پهلوی[۷]
* رئیس سابق دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران[نیازمند منبع]
* استاد کرسی اسلام‌شناسی دانشگاه جرج واشنگتن و دانشگاه تمپل[نیازمند منبع]
* وی کمک به بنیان‌گذاری دانشگاه صنعتی اصفهان را «از دست‌آوردهای بزرگ زندگی خود» می‌داند.[۸]

آثار
جلد کتاب فلسفهٔ سید حسین نصر

1. جوان مسلمان و دنیای متجدد
2. معرفت و امر قدسی[نیازمند منبع]
3. اسلام و تنگناهای انسان متجدد[نیازمند منبع]
4. تاریخ فلسفهٔ اسلامی (با همکاری هانری کربن)[نیازمند منبع]
5. سه حکیم مسلمان (ابن سینا، ابن عربی و سهروردی). انتشارات علمی و فرهنگی[نیازمند منبع]
6. آموزه‌های صوفیان از دیروز تا امروز[نیازمند منبع]
7. قلب اسلام (پس از حادثه ۱۱ سپتامبر نوشته شد)، ترجمهٔ انشاالله رحمتی، موسسهٔ گفت‌وگوی تمدن‌ها[نیازمند منبع]
8. کتاب‌شناسی بیرونی[نیازمند منبع]
9. آرمان‌ها و واقعیات اسلامی[نیازمند منبع]
10. هنر اسلامی و معنویت[نیازمند منبع]
11. جلال‌الدین رومی، شاعر و حکیم والامقام ایرانی[نیازمند منبع]
12. مقدمه‌ای بر اصول جهان‌شناسی اسلامی[نیازمند منبع]
13. نیاز به علم مقدس. ترجمهٔ حسن میانداری، مؤسسهٔ فرهنگی طه، ۱۳۷۹[نیازمند منبع]
14. محمد، مرد خدا[نیازمند منبع]
15. مکهٔ مکرمه و مدینهٔ منوره[نیازمند منبع]
16. دین و نظام طبیعت، ترجمهٔ مصطفی شهرآیینی، نشر نی، ۱۳۸۵[نیازمند منبع]
17. هنر مقدس در فرهنگ ایرانی[نیازمند منبع]
18. سنت عقلانی اسلامی در ایران[نیازمند منبع]
19. معرفت و معنویت

منابع

1. ↑ John F Haught, Science and Religion, Georgetown University Press, ۲۰۰۱, ISBN ۰-۸۷۸۴۰-۸۶۵-۷, p.xvii
2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ علیرضا اباذری (در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۸۵). در جست و جوی امر قدسی (گفتگوی جهانبگلو با سید حسین نصر) (فارسی). نشر نی. بایگانی شده از نسخهٔ اصلی در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۷.
3. ↑ رامین جهانبگلو. در جست‌وجوی امر قدسی (مصاحبه با دکتر نصر). نشر نی. ۱۳۸۵ ISBN ۹۶۴۳۱۲۸۴۸۲ ص۱۹۱
4. ↑ رامین جهانبگلو. در جست‌وجوی امر قدسی (مصاحبه با دکتر نصر). نشر نی. ۱۳۸۵ ISBN ۹۶۴۳۱۲۸۴۸۲ ص۱۸۸
5. ↑ نصری، امیر، امیر مازیار، زندگی‌نامهٔ سید حسین نصر، ۱۳۸۴
6. ↑ ‎
Shi'ite Islam. Tabataba'i. 2Ed. 1977. State University of New York Press.
7. ↑ «در تدارک لشکر انقلاب مخملین». روزنامهٔ جمهوری اسلامی. شمارهٔ ۲۱ مرداد ۱۳۸۵.
8. ↑ رامین جهانبگلو. در جست‌وجوی امر قدسی (مصاحبه با دکتر نصر). نشر نی. ۱۳۸۵ ISBN ۹۶۴۳۱۲۸۴۸۲ ص۹۸

‎‎پیوند به بیرون

* گزارشی از مجادله نصر و سروش.

* وب‌گاه رسمی دکتر نصر.

* گزارشی از بی بی سی (html).

* نماهنگ سخنرانی نصر در دانشگاه هاروارد (html).

* نماهنگ سخنرانی نصر در بانک جهانی (ram).[پیوند مرده]

* سنت چیست؟(۱).

* سنت چیست؟(۲).

* خلاصه‌ای از فصل چهارم کتاب معرفت و معنویت با عنوان علم قدسی Scientia Sacra‏ (PDF).

* گفت و گوی محمد صادقی با سید حسین نصر (در جستجوی حقیقت) (htm).