حسين رحماني: ميرزا مهدي اصفهاني، مؤسس مکتب تفکيک يا مکتب معارف خراسان که گاهي هم پيروانش آن را روش فقهاي اماميه نام کنند، مدت‏هاي مديدي از عمر خويش را به سير و سلوک‎‏هاي عرفاني وحدت وجودي سپري نمود، تا آن‌جا که به مرحله مرشديت، با اجازه کتبي سيد احمد کربلايي رسيد سپس از نجف اشرف به مشهد مقدّس نقل مكان نمود، و با ادّعاي توبه و بازگشت از مطالب فلسفي و عرفاني، به نقد فلسفه و عرفان پرداخت ....

حجت‌الله نيكويي: چگونه مي‌توان اثبات كرد كه متن قرآن كنوني عيناً و بدون هيچ تغيير و كم و كاستي همان قرآني است كه پيامبر اسلام به‌عنوان وحي به مردم ابلاغ كرد؟ پيداست كه اين پرسش از منظری برون‌ديني طرح مي‌شود و بنابراين پاسخ آن بايد بر مبناي دلايل عقلي و شواهد و مدارك محكم و معتبر باشد. اما آيا چنين دلايل و مداركي _ كه بتوانند از اثبات محكم و قاطع مدعاي وثاقت تاريخي متن قرآن برآيند _ وجود دارند؟

ایرانی ، تاریخش بدون زرتشت ، ناقص است و خواندنی نیست . ایرانیان ، تمدن ریشه دار خود را با افکار بلند پیامبر خود ، زردشت آغازیدند و بقول هگل ، نخستین قومی بودند که گردونه تاریخ را به گردش درآوردند . اگر تمدن ایرنیان نبود ، بی تردید اسلام آن ظرفیتی را که به جهانی شدن آن انجامید ، بدست نمی آورد . روایت ویل دورانت از زندگی و افکار زرتشت را می خوانید :

حجت‌الله نيكويي: به نظر نگارنده محال نيست كه در دوره‌اي خاص از تاریخ بشر شرايط و مقدماتی پيش بيايد كه ديگر نيازي به تجديد نبوت‌ها نباشد و در نتيجه سلسلة پيامبران الهي در پيامبري خاص ختم شود. اما وقتي از يك طرف قائل به ضرورت بعثت پيامبران (به دليل نقص علم و دانش و عقل بشري) هستيم و از طرفي ديگر قائل به خاتميت يك پيامبر خاص (مثلاً پيامبر اسلام) مي‌شويم، بايد ابتدا نشان دهيم كه این مقدمات و شرایط در دورة آن پيامبر محقق شده است. در غیر این صورت هرگز نمي‌توان از خاتميت آن پيامبر (و یا هر پیامبر دیگری، چه در گذشته و چه در آينده) سخن گفت.

بررسی آیات قرآن و روایات معصومین(ع) نشان می‌دهد، اسلام به موضوع گفت‌وگو و مناظره به عنوان ابزاری مناسب برای برقراری ارتباط بین فرهنگ‌ها و ادیان توجه ویژه‌ای دارد.چنانکه می‌توان گفت؛ اسلام «آئین گفت‌وگو» و قرآن، «کتاب گفت‌وگوست»؛گفت‌وگوی خداوند با پیامبر(ص)، فرشتگان، مؤمنان و کافران. در قرآن کسانی که به گفتار و سخنان دیگران گوش فرا می‌دهند و از بهترین کلام پیروی می‌کنند،هدایت شدگان و خردمندان معرفی شده‌اند: